سرمایشی


هنوز هم تامین سرمایش و گرمایش فضاها سهم عمده ای از تلاش برای فراهم آوردن شرایط آسایش در ساختمان را به خود اختصاص داده است و احداث موتورخانه های مرکزی در دو گروه عمده تک فصلی و دو فصلی بخش مهمی از این کوشش هاست.موتورخانه مرکزی مکانی برای استقرار مولد است و بخشی از تجهیزات انتقال مانند پمپ ها در این مکان نصب می شوند. بنابراین تمرکز آلودگی ها و سروصداهای ناشی از کارکرد تجهیزات مولد در نقطه ای خاص ضمن سهولت و در کنترل و دفع مزاحمت آنها مانع از انتشار آلودگی ها در سطح ساختمان می شود.

همانگونه که اشاره شد موتورخانه های مرکزی را می توان در دو گروه عمده تک فصلی و دو فصلی طبقه بندی کرد . موتور خانه تک فصلی اغلب از نوع گرمایش هستند اما در مناطق گرمسیری ممکن است از موتور خانه های فقط سرمایشی بدون تجهیزات گرمایشی نیز استفاده شود. استفاده از موتورخانه های تک فصلی گرمایشی بسیار رایج تر از موتورخانه های تک فصلی سرمایشی در دسترس است. زیرا به طور کلی تجهیزات مولد سرمایشی محلی در انواع تبخیری، تراکمی و حتی جذبی از فراوانی بیشتری برخوردارند و به همین دلیل بهره برداری از چنین تجهیزاتی بنا به دلایل مختلف رایج تر و به تبع آن زمینه بهره گیری از موتور خانه های فقط سرمایشی فراهم تر است.

گرمایشی


موتور خانه فقط گرمایشی که سیال پایه آن آب است بیشتر در دو گونه آب گرم و بخار مورد استفاده قرار می گیرد و تنها در شرایط خاصی ممکن است از سیستم آب داغ پر فشار استفاده شود. در مجموع تجهیزات سیستم آب گرم جای بسیار کمتری نسبت به تجهیزات بخار اشغال می کند و در عین حال ساختار موتور خانه های آب گرم بسیار ساده تر از موتور خانه های بخار است .

امروزه کمتر از بخار به طور مستقیم برای گرمایش ساختمان ها استفاده می شود. بنابراین در موتور خانه های بخار مبدل های حرارتی بخار _ آب دارای جایگاه ویژه ای هستند تا از طریق آنها بتوان آب گرم کم فشار برای واحدهای تبادل حرارت محلی مانند هواسازها، رادیاتورها و فن کویلها را تهیه نمود.

موتورخانه آب داغ از نظر دما در دامنه ۱۲۷تا ۲۳۲درجه سانتیگراد و از نظر فشار در دامنه ۱۶۷تا ۳۷۷پوند بر اینچ مربع مورد استفاده قرار می گیرند. موتور خانه های آب داغ فاقد تجهیزات و پیچید گی های سیستم بخار هستند و از سوی دیگر به دلیل امکان افزایش دمای آب تحت فشار بالاتر از جو برتری قابل توجهی دمای سیال نسبت به سیستم های آب گرم کم فشار دارند اما به کارگیری آب داغ با دمای ۱۲۷درجه سانتیگراد نسبت به هر دو سیستم بخار و آب گرم به ندرت مقرون به صلاح و صرفه است.
زیرا گرمای کل آب داغ در این دما بسیار کمتر از بخار کم فشار با دمای ۱۷۷تا ۳۷۷درجه سانتیگراد است. بنابراین از نقطه نظر انتقال انرژی به مناطق دورتر بخار برتری قابل توجهی نسبت به آب داغ دارد و به همین دلیل قطر لوله های انتقال بخار کوچکتر میشود مگر اینکه دمای آب داغ به ۲۳۷درجه سانتیگراد رسانیده شود که در اینصورت با توجه به ضرورت اعمال فشار بیشتر شبکه انتقال سنگین تر خواهد شد.